Mube bwino akasuba, akasuba akasuma kabili akasuba akasuma{0}}.
Imyaka 40 iyapitapo ilelo, pa 8 .no; thya kwa May 1980, Ibumba lya Bumi bwa Calo conse lyabilishe ukuti "icalo na bantu ba ciko bonse balicimfishe ubuntungwa ukufuma ku cikuko"[1{1{1}}
Iciputulwa icinono eca kubalilapo kabili, ukufika na lelo, ubulwele fye bumo ubwa muntu ubwakufumikwa mu calo consekwetemo ukupitila mu {0{0}}
Ukufika na lintu cafumiishiwepo, poplex ali no bulanda pa myaka ukucila pali 3000, ukuipaya abantu amamilioni 300 mu mwanda wa myaka uwalenga 20 beka.
Ukusalapula kwa iko kwaiminina nga ukucimfya kwakulisha ukwa bumi bwa cintubwingi mu lyashi lya kale{0{0}}
Nga fintu icalo cikumanya COVID {0{0} ubulwele bwa cikuko, ukucimfya kwa bantunse pa cikuko ca bumpofu ni cibukishanyo ca cintu icingacitika ilyo amabufumu yaisa pamo ku kulwisha ubusanso bwa bumi ubumo ubumo ubukose.
Ifingi ifya fibombelo fya bumi ifya cintubwingi ifyabomfiwe bwino bwino lyena ifibombelo fimo fine ifyabomfiwe ku kwasuka Evara, na ku COVID-19: ubulwele bwa kuceeceetelamo, ukusanga, ukulanshanya, no kulanshanya kwa bantu abengi ku kwishibisha impendwa ya bantu[1 {1.
Iciputulwa ca nshita ica kupwisha amafya calikwata icibombelo cimo icacindama ico tatukwete ku COVID-19 nomba: umuti wa bucingo; mu cine cine, umuti wa kubalilapo uwa muti wa calokwetemo.
Nga fintu mwaishiba, WHO nomba ilebomba na bambi abengi ku kwangufyanya ukupanga umuti wa bucingo ku COVID-19, ici kuti caba icakubomfya icacindama ica kukonkomesha ukutwala kwa virus{11}}}
Lelo nangu cakuti umuti wa muti wali uwacindama ku mpela, tacali icalinga pa lwa ciko icaibela.
Pa numa ya fyonse, umuti wa muti wa kubalilapo walitendeke ukukula na Jenerd Jenerd mu1796.} Casendele imyaka na imbi 184 pa kuti cifumepo pa kuti cibe icafumiishiwapo(2{2}}
Icalengele ukuti ukucimfya kwa cikuko cali icalinga ica calo consekwetemo.
Pa muulu wa Nkondo ya Cold, Ibumba lya Soviet na Mabuteko ya Buteko aya America yailundileko ku kucimfya umulwani umo uwaishibikwa(0+0}}
Baishibe ukuti ama virus tayacindika imitundu nelyo amatontonkanyocitile.
Uku kukumana kumo kwine, ukwakuulwa pa bumo bwa calo, kulafwaikwa nomba ukucila na kale pa kucimfya COVID{0{0}}}
Amalyashi pamo nga ukufumyapo kwa cikuko yalikwata amaka aya kupapusha aya kucincisha[0}}}
Lelo kuli amalyashi ayengi ayashilandwa pa lwa bumi ukushinguluka icalo+0{0}}
Pali Cibili, 12 .no; thya kwa May, WHO ikabilisha abacimfya basano aba Bumi bwesu ubwa Kutendekelako pa lwa Kusefya kwa Filimu”
Amafilimu ya kucimfya yasalilwe ku bumba lya ba jurors ukufuma mupepi na 1300 ukufuma mu fyalo 110.
Amafilimu ayatantikwe ayatantikwa panono kuti yamonwa pa nshila ya WHO iya Kumasamba, kabili tulaita bonse ukuti batubikile pamo na ifwe pa fifulo fyesu ifya kulanshanyapo pa lwa kulanshanya pa Cibili cileisa pali Cibili, pa kubilisha abacimfya[1}}
===
Ilelo, nabilishe ifipe ifyo WHO apingwile ukuti filekabila ukutwala ifya kupangapanga fyesu ifyapya kabili Ifyasuko ku COVID-19.}
Iciputulwa ca nshita icapya cipenda ukuti WHO ilafwaya amabilioni ya US$1.7 ku kwasuka COVID {11{11, pa fifulo fitatu ifya buteko, pakati ka nomba na ku mpela ya2020.
Uku kupima muli indalama isho WHO apokelele kale ukufika na lelo, ukusha COVID iya WHODDA{0}} ukwasuka no muputule wa ndalama uwa ku US $1.3 amabilioni ya 2020.
Pakusokolola bwino, uku kupima kulakuma fye ifyakufwaya fya WHO, te fyonse ifyakufwaya ifya calo conse{0}}
WHO alitasha nga nshi ku fyalo na bapeela ifya kulya abaswike pa lwa Kupekanya kwa WHO ukwa kubalilapo no kwasuka, na ku makumi ya makumi ya makumi ya bantu, amakopani ayasangwike ku COVID(0 }} Kuti twatasha nga nshi – tulatasha nga nshi pa kuipelesha kwenu no kumusakamana.
Icipangano cesu icalungishiwa cilabika amano ku masambililo ayo twasambilile ukufika pali nomba, ukukosha umulimo wa WHO mu calo conse na mu fitungu fya mu fitungu[0}}.
Ici cikuulwa pa fishinte fisano:
Ica kubalilapo, ukulonganika ifiputulwa fyonse ne filonganino;
Ica bubili, ukukonka imilandu ya ku nse ya calo ne filonganino ukupitila mu kusanga bwangu no kupaatulako imilandu yonse;
Ica butatu, ku kucilikila ukutwala kwa cikaya ukupitila mu kucingililwa ku malwele no kucingililwa no kutamfiwa kwa ku mubili;
Ica bune, ukucefyako imfwa ukupitila mu kusakamana kwalinga;
Kabili ica busano, ukupanga imiti ya bucingo iyacingililwa kabili iyafikapo kabili iya kundapilamo(0}}
Pa kwafwilisha ifi fintu, WHO ikatwalilila ukupeela ukwafwilisha kwa fya sayansi, ukwa kubomba na ku fya kupangapanga ku fyalo, kabili tukatwalilila ukubwekeshapo no kwalula ubutungulushi bwesu ukulingana ne fyo tulekabila(0.
Mu mipangilwe imo iyaonaika ne fyalo ifikwata imibombele ya bumi iyacepako, WHO ikatwalilila ukubomba umulimo wa iko nga kapeela wa mibombele yacindama iya bumi(0}}
===
Nga fintu tuletontonkanya lelo pa kupwisha ubulwele bwa cikuko, twaibukishiwa pa fyo amabufumu yaisa pamo ku kulwisha umulwani umo wine, ukulwisha umulwani umo uwaishibikwa(0{0}}
Ica bupyani ca cikuko tacali fye ukufumyapo ubulwele bumo; cali cilangililo ca kuti ilyo icalo calonganika, fyonse kuti fyacitika. Nga ca kuti kuli ukufwaya, kuli inshila(1)}}
Catupeele icitetekelo ca kukonkelela ukufumyapo amalwele yambi pamo nga Polio na Gunea umukuni(0}}
Nga filya fine umulopa wa mwanakashi, COVID{-19 ni nshila iyalondolola ubukata bwa bumi bwa cintubwingikwetemo(1 11.
Nga fintu caba, ni kweshiwa kwa kulingana kwa calo consekwetemo[0}}
Nga filya fine caba ku bulwele bwa calo conse, lelo ku kwalula ubumi bwa calo conse, no kukuula icalo ica busaka, icacingililwa kuli onse – ukufikilisha ubu bwafya bwa bumi bwa calo conse, ukufikilisha iciloto cesu ukufuma ku cifulo ca WHO mu 1940s: Ubumi bonse 80}.
Twatotela.
Ilyo tatulapita ku fipusho, kuti natemwa ukulanda pa nshila imo iinono iyo tuleibukisha ukufumyapo kwa cikukompu ca cikuko(0}}
Ilyo kampani ya WHO iya kupwisha amafya yafumine mu 1967, imo iya nshila sha mu fyalo fyalengele ukuti baishibe pa lwa cikuko cali ukupitila mu fishibilo fya ku numa – ilyo imishilwa ya pa cintubwingi nga Twitter na Facebook tayali na pa ntanshindenicitile.
Pa kuibukisha ubushiku bwalenga 40 ubwa kupwisha ubulwele bwa ku nse ya calo, Inkondo ya Buteko iya Cibukisho kabili WHO ilefumya icibumbwa ca ku numa ica kwibukisha pa kuti mwishibe ukulongana kwa calo conse mu kulwisha ubulwele bwa ku nse ya calo mu kulwisha utushishi tulalwisha ubulwele bwa ku nse.
Nalefwaya ukutasha cibusa wandi Mr.